Koers & Context augustus 2026

Amerika won de maand, Amsterdam wint nog steeds het jaar. Ondertussen beleefde goud de beste maand sinds 1999 en prijst de markt inmiddels een renteverhoging in. Een overzicht van wat er in augustus gebeurde, en wat het betekent.

Augustus was de maand waarin de Amerikaanse beurs beter presteerde dan de Nederlandse, ook nadat u het rendement had omgerekend naar euro's. De S&P 500 sloot op 7.686,14 punten en boekte over de maand ruim 2,5 procent winst, de Nasdaq zelfs meer dan 3,5 procent. De AEX bleef steken op 0,6 procent.

Dat verschil zat niet in Europa dat het slecht deed, maar in Amerika dat één ding heel goed deed: technologie. De Amerikaanse techsector steeg deze maand bijna zes procent, aangevoerd door aandelen met een AI-verhaal. De AEX heeft daar veel minder van, en profiteerde op de laatste dag zelfs juist van olie in plaats van chips: SBM Offshore en Shell stonden bovenaan, terwijl ASML, ASMI en Adyen tussen de twee en vier procent verloren.

De cijfers

Wat bewoog de markt

1 · Goud beleeft zijn beste maand sinds 1999

Goud begon augustus rond de 4.000 dollar per ounce en sloot de maand rond 4.431 dollar, een stijging van ruim tien procent. Zo sterk was een goudmaand niet meer sinds 1999, en gemeten over de hele periode sinds het loslaten van de goudstandaard in 1971 staat augustus in de top zes.

De directe aanleiding kwam uit Washington. Het Amerikaanse ministerie van Financiën verdubbelde de terugkoop van staatsobligaties met een looptijd van tien tot dertig jaar, om de oplopende lange rente af te remmen. Dat drukte de rente en de dollar tegelijk, en precies die combinatie is wat goud omhoog duwt: goud levert zelf geen rente op, dus hoe lager de rente elders, hoe kleiner het nadeel van het aanhouden ervan, en omdat goud in dollars wordt geprijsd maakt een zwakkere dollar het metaal goedkoper voor iedereen die in een andere munt rekent.

Onder die maandbeweging zit iets wat structureler is, en dat verdient uitleg. Centrale banken zijn de afgelopen jaren de grootste nieuwe kopers op de goudmarkt geworden. Zij kopen niet om winst te maken, maar om hun reserves minder afhankelijk te maken van de dollar, een verschuiving die versnelde nadat westerse landen in 2022 Russische reserves bevroren. In het tweede kwartaal van 2026 kochten zij samen netto 288,9 ton, tegen 177,9 ton een jaar eerder. De aankopen stegen daarmee met tweeënzestig procent, het hoogste tweedekwartaalcijfer dat de World Gold Council in haar reeks heeft staan.

Het interessante zit in de timing. Dat tweede kwartaal was juist de periode waarin de goudprijs daalde, en fors: na de piek in januari verloor goud tot medio juli ruim een kwart van zijn waarde. Terwijl particuliere en institutionele beleggers verkochten, kochten centrale banken dus door. Dat gedrag is prijsongevoelig, want het volgt uit reservebeleid en niet uit een rendementsverwachting. Voor de markt betekent het een koper die blijft staan als de prijs zakt, en dat is precies de bodem waar de rally van augustus vanaf vertrok.

De kanttekening hoort er meteen bij. Eerder dit jaar liep goud in januari op met ruim vijfentwintig procent binnen één maand, waarna het metaal in de vijf maanden daarna ruim een kwart terugviel. Een beweging van deze omvang in vier weken is zelden het begin van een rustige trend.

2 · De AI-handel wankelde en herstelde

De S&P 500 zette op 13 augustus een record neer op 7.798,99 punten. Daarna volgde een week waarin de Amerikaanse technologiesector meer dan drie procent inleverde, met dubbelcijferige verliezen bij chipnamen als Amkor en Credo en een min van bijna zeven procent voor Meta. Dat gebeurde niet op slecht bedrijfsnieuws, maar op oplopende lange rentes.

Toch eindigde technologie de maand als de sterkste sector, met bijna zes procent winst. De index bleef de hele maand binnen twee procent van zijn top. Wie alleen naar het maandcijfer kijkt, ziet een rustige plus; wie de weken ertussen volgde, zag hoe snel het sentiment kan draaien.

Dat er zorgen zijn, blijkt uit de bron ervan. Op 17 augustus waarschuwde een groep ECB-economen dat een correctie op de Amerikaanse techmarkt waarschijnlijk is, en becijferde de blootstelling van Europese huishoudens via fondsen en ETF's op zo'n 440 miljard euro. De gevoeligheid reikt daarmee verder dan Wall Street.

3 · Iran, olie en een markt die nu op een renteverhoging rekent

Het bestand tussen de VS en Iran hield het geen maand vol. Brent liep op 23 juli op tot boven de 100 dollar, zakte daarna terug richting 87 dollar, en veerde in de tweede helft van augustus weer op. Op de laatste dag van de maand bestookten Amerikaanse troepen raketinstallaties op het Iraanse eiland Larak, waarna Iran Amerikaanse bases in Jordanië aanviel. Brent sloot rond 91 dollar.

De doorwerking naar de rente is het echte verhaal. De Amerikaanse tienjaarsrente liep op naar 4,71 procent, het hoogste niveau sinds januari 2025. Uit de Fed-notulen van 19 augustus bleek dat de zorgen over hardnekkige inflatie toenemen, en op 28 augustus sloeg Fed-voorzitter Warsh in Jackson Hole een uitgesproken harde toon aan: er is meer werk nodig als de onderliggende inflatie niet overtuigend daalt.

Het gevolg is een omslag die u niet vaak ziet. De markt geeft de Fed inmiddels meer dan vijftig procent kans op een renteverhoging van vijfentwintig basispunten in september. Een jaar geleden verlaagde diezelfde Fed nog drie keer.

De Fed kan met rentebeleid geen olie uit de grond halen. Daar zit de kern van het probleem in augustus: het instrument past niet op de oorzaak, en toch is het het enige instrument dat er is.

Wat opviel

De S&P won augustus, ook in euro's. Maar zoom één stap uit en het beeld kantelt. Over 2026 staat de AEX op plus 16,2 procent tegen ruim 12,5 procent voor de S&P 500. Amsterdam ligt dus bijna vier procentpunt voor op Wall Street, in een jaar waarin vrijwel iedereen het tegenovergestelde verwachtte.

Waar komt die voorsprong vandaan? Niet uit één sector, maar uit het ontbreken van een concentratieprobleem. De S&P 500 leunt zwaar op een handvol technologiebedrijven. In maanden waarin die groep het goed doet, zoals augustus, wint Amerika. In maanden waarin die groep hapert, zoals maart en juni, verliest Amerika meer dan Europa. Over acht maanden opgeteld heeft de bredere samenstelling van de AEX het gewonnen van de smallere kracht van de S&P.

Precies daarom behandelen wij spreiding als een positie op zichzelf en niet als een compromis. Wie het afgelopen decennium alleen naar het rendement van de S&P keek, kreeg een goed argument om alles daarheen te verplaatsen. Wie ook naar de concentratie keek, zag waarom dat argument een keerzijde heeft. 2026 is tot nu toe het jaar waarin die keerzijde zichtbaar wordt.

Nog een detail dat het waard is om vast te houden: de VIX, de graadmeter voor verwachte beweeglijkheid, zakte eind augustus naar 14,13 en daarmee naar het laagste punt van 2026. Opvallend rustig voor een maand waarin een oorlog opnieuw oplaaide en de markt omsloeg van renteverlaging naar renteverhoging. Historisch loopt de VIX vanaf eind augustus juist op richting oktober. Rust in de optiemarkt is geen voorspelling, maar het is wel een uitgangspunt met weinig marge.

Op de kalender

Wat dit betekent voor een portefeuille

Eén maand is geen trend, en deze rubriek is nadrukkelijk geen voorspelling. Maar augustus laat drie dingen zien die verder reiken dan de maand zelf.

De eerste is dat het maandcijfer en het jaarcijfer verschillende verhalen kunnen vertellen, en dat u beide nodig heeft. Amerika won augustus; Amsterdam leidt het jaar. Wie zijn allocatie zou aanpassen op basis van vier weken, zou precies het tegenovergestelde doen van wat acht maanden laten zien.

De tweede is dat valuta een positie is, ook als u er nooit bewust voor gekozen heeft. Zes tienden van een procent klinkt bescheiden, maar het is wel bijna een kwart van het dollarrendement van deze maand. Over een langere periode stapelt dat op, in beide richtingen.

De derde is dat de rentegevoeligheid nu dwars door de portefeuille loopt. Dezelfde oplopende lange rente drukte in augustus technologieaandelen, vastgoedfondsen, nutsbedrijven en nominale obligaties tegelijk. Spreiding over sectoren helpt daar niet tegen als al die sectoren aan dezelfde variabele hangen. In onze eigen analyses kijken we daar expliciet naar: niet alleen hoeveel posities er zijn, maar of ze werkelijk verschillend reageren.

Elke maand volgen welke beleggingen wij overwegen en bekijken? Ontvang maandelijks het BOTS Selection Framework gratis in uw inbox.