Overmorgen gaat SpaceX naar de beurs. Binnen een paar weken zit het in uw indexfonds niet omdat u dat wilde, maar omdat de spelregels stilletjes zijn herschreven. En de waardering? Die staat of valt bij doelen die zelfs voor Elon Musk extreem ambitieus zijn.
Vrijdag 12 juni 2026 doet SpaceX zijn beursgang (IPO: de eerste dag dat iedereen aandelen van een bedrijf kan kopen). Ticker: SPCX. Introductieprijs: $135 (circa €117) per aandeel. Waardering: €1,5 biljoen vergelijkbaar met het BBP van Spanje. Opgehaald: €65 miljard, meer dan enige beursgang ooit. Eurobedragen omgerekend tegen €1 = $1,16.
De stille regelwijziging
In februari 2026 verscheen er een consultatiedocument op de website van de Nasdaq, de Amerikaanse technologiebeurs. Geen persbericht, geen fanfare. Wie het las, zag iets opmerkelijks: per 1 mei kunnen nieuw genoteerde bedrijven die qua beurswaarde tot de top 40 behoren al na vijftien handelsdagen worden opgenomen in de Nasdaq-100; de index van de honderd grootste technologiebedrijven, zeg maar de eredivisie van de beurs. Voorheen duurde dat circa drie maanden. Ook de eis van een minimale free float, het deel van de aandelen dat vrij verhandelbaar is en niet vastzit bij de oprichters werd geschrapt.
Dat klinkt technisch, maar de gevolgen zijn gigantisch. Een index is namelijk niet alleen een ranglijst: er hangt geld aan vast. Indexfondsen en ETF’s, beleggingsfondsen die geen aandelen uitkiezen maar simpelweg de hele index nakopen. De standaardkeuze van miljoenen passieve beleggers zijn verplicht elk nieuw onderdeel van de index te kopen. De bedrijven in de Nasdaq-100 zijn samen een slordige €33 biljoen waard, en er volgt €1,2 biljoen aan kapitaal de nasdaq beurs, en € 600 miljard de indexfondsen en ETF’s die verplicht elk nieuw indexlid moeten kopen. Wie een Nasdaq-tracker bezit, wordt rond 7 juli dus automatisch aandeelhouder SpaceX.
Toeval is het niet. Persbureau Reuters meldde in maart dat SpaceX snelle indexopname als voorwaarde stelde bij de keuze tussen Nasdaq en concurrent New York Stock Exchange. Nasdaq paste zijn regels aan; SpaceX koos voor Nasdaq. In de financiële wereld heet dit inmiddels fluisterend “Lex SpaceX”. Een wet op maat voor één bedrijf.
En het bleef niet bij één indexmaker. FTSE Russell liet zijn float-eis los. De maker van de MSCI World, MSCI. De wereldindex achter vrijwel elk “gewoon wereldwijd beleggen”-product in Nederland bevestigde afgelopen maandag dat SpaceX al na tien handelsdagen in zijn indices komt. Aan MSCI-indices hangt circa €5 biljoen aan passief belegd geld. Alleen S&P, beheerder van de toonaangevende Amerikaanse S&P 500-index, hield stand: SpaceX voldoet niet aan de winst-eis (vier kwartalen op rij winst) en komt er op zijn vroegst medio 2027 in.
Drie van de vier grote indexmakers maakten dus ruim baan. Het resultaat: naar schatting €19 tot €23 miljard aan gedwongen aankopen deze zomer. Terwijl dezelfde fondsen naar rato Nvidia (NVDA), Apple (AAPL) en Microsoft (MSFT) moeten verkopen om die aankoop te betalen. En dat bij een free float van slechts 5 à 7 procent: heel weinig verhandelbare aandelen tegenover een muur van verplichte vraag. Brandstof voor wilde koersbewegingen.
De pitch: dromen tegen 94 keer de omzet
Wat koopt u dan eigenlijk? SpaceX wordt gewaardeerd op 94 keer de jaaromzet (€1,5 biljoen tegenover €16,2 miljard omzet in 2025). Ter duiding: een gezond, volwassen bedrijf kost op de beurs doorgaans twee à vier keer de omzet; zelfs chipgigant Nvidia kwam op het hoogtepunt van de AI-gekte niet boven de helft van de huidige waardering waar op SpaceX naar de beurs gaat. Die prijs is alleen te rechtvaardigen als drie verhalen tegelijk uitkomen.
Verhaal één: Starlink. Het satelliet-internet van SpaceX, en het enige onderdeel dat nu al geld verdient: 10,3 miljoen abonnees, 69 procent van de omzet, €3,8 miljard operationele winst in 2025. Indrukwekkend, maar analisten schatten dat Starlink slechts 40 tot 55 procent van de waardering rechtvaardigt. De rest hangt aan beloften.
Verhaal twee: xAI. De overname van Musks AI-bedrijf in februari inclusief X (voorheen Twitter) en chatbot Grok veranderde een winstgevend ruimtevaartbedrijf in een verlieslatend conglomeraat: €4,3 miljard nettoverlies over 2025, waarvan €4,4 miljard aan AI-onderzoekskosten. Grok staat volgens analisten pas op de vijfde plek onder de AI-modellen en het volledige founder-team vertrok onlangs. Onderzoeksbureau Morningstar spreekt van een “materieel risico op waardevernietiging”.
Verhaal drie: een miljoen satellieten. Het kroonjuweel van de pitch. Musk wil een miljoen satellieten lanceren die samen als datacenters in de ruimte fungeren. Computerkracht voor AI, maar dan in een baan om de aarde, gevoed door zonne-energie. De vergunningsaanvraag ligt al bij de Amerikaanse toezichthouder. Daarvoor moet zijn nieuwe mega raket Starship binnen drie jaar elk uur lanceren.
De werkelijkheid: Starship zit nog in de testfase. Bij de twaalfde testvlucht landde de bovenste rakettrap succesvol, maar crashte de onderste in de Golf van Mexico. En ruimtevaartexpert Robert Zubrin rekent voor dat stroom uit zo’n satelliet circa €87.000 per kilowatt kost tegenover €2.600 voor zonnepanelen op een dak. Een kosten ‘gap’ van factor dertig die “bestaande technologie”, zoals Musk het noemt, niet vanzelf dicht.
Morningstar vatte het samen. Alleen in het meest optimistische scenario: herbruikbare Starship én commercieel succesvolle ruimte datacenters is de introductieprijs verdedigbaar. Kans volgens de analisten: 7 procent. Hun berekende eerlijke waarde: $63, minder dan de helft van de $135 die u betaalt. Het verschil is pure hoop-premie op de dromen van één man.
Diezelfde man heeft sceptici vaker ongelijk bewezen Tesla, de Falcon 9-raket maar heeft ook een lange historie van gemiste deadlines: Mars in 2018, daarna 2022, nog altijd niet. Het patroon: de doelen zijn serieus, de tijdlijnen structureel te optimistisch. SpaceX schrijft het zelf in het prospectus (het officiële informatiedocument bij een beursgang): “We hebben een geschiedenis van netto verliezen en zullen mogelijk niet winstgevend worden.”
Wat betekent dit voor u?
MSCI World-tracker? SpaceX zit er rond eind juni in, eerder nog dan bij de Nasdaq-100. Klein gewicht, maar zonder dat u er iets over te zeggen had. Dat geldt ook voor veel moderne pensioenregelingen waarbij uw premie in zo’n wereldwijd indexfonds wordt belegd.
Pensioen bij ABP of PFZW? Dan voorlopig niet. De grote fondsen blijven bewust aan de zijlijn Musk houdt 85 procent van de stemrechten en kan niet ontslagen worden. En ze volgen geen kant-en-klare MSCI-index, maar eigen samengestelde aandelen mandjes met eigen criteria. Echter zien we vaak dat zodra een bedrijf eenmaal in de grote indices zit het heel snel gaat en sijpelt het op termijn alsnog richting pensioengeld.
Zelf inschrijven? Kan via brokers DeGiro of Trade Republic. Bedenk: de vraag is twee keer overtekend en 30 procent is voor particulieren gereserveerd, ongekend veel. Toen Tesla eind 2020 in de S&P 500 kwam, steeg het aandeel 57 procent vóór opname en daalde het 7 procent op de eerste index dag. Buy the rumor, sell the news.
Niets doen? Dan wacht u tot SpaceX bewijst dat de beloften meer zijn dan een beursgang-verhaaltje. Maar dan kan het zijn dat je op een hogere waardering inkoopt.
De echte vraag blijft onbeantwoord: wie beschermt de passieve belegger als indexmakers hun regels herschrijven voor één prestigieuze klant? OpenAI en Anthropic staan al in de rij voor 2026. Het precedent ligt er.
En als u het verhaal niet gelooft: dat hoeft ook niet. Uw indexfonds koopt het gewoon voor u.